توصیه های روزه داری

پرسش: با استفاده از چه نوع تغذیه ای میتوانیم سلامتی خود را در ماه رمضان حفظ کرده و تا پایان ماه روزه بگیریم؟
پاسخ: روزه باعث می شود که اعضای بدن مخصوصا دستگاه گوارش (معده و رودهها ) که در طول 11ماه مشغول فعالیت بوده، مدت یک ماه استراحت کند و نیروی تازه ای بگیرد و از سویی دیگر، ذخایر چربی های مضری که در بدن و مخصوصا ناحیه شکم تجمع پیدا کرده و می توانند مشکلات زیادی ایجاد کنند، کاهش یافته و سموم بدن دفع شوند.
روزه داران باید از یک رژیم غذایی سالم و با کیفیت بالا استفاده کنند تا به این ترتیب بدن خود را با این شرایط تطبیق دهند. در ایام روزه داری برنامه غذایی افراد به دو وعده اصلی افطار و سحری محدود می شود.
وعده سحری از اهمیت ویژهای برخوردار است، زیرا پس از این وعده، ساعات روزه داری شروع می شود و بدن انرژی دیگری دریافت نمی کند و بهتر است از غذاهای دیر هضم مانند غذاهای حاوی کربوهیدارت پیچیده (قندهای مرکب) و فیبر نظیر میوه، سبزی، غلات کامل و حبوبات مثل جو، گندم، عدس، لوبیا و نان های سبوس دار در این وعده استفاده شود.
وعده سحری در ماه رمضان مانند صبحانه ی روزهای عادی است و مهم ترین وعده غذایی به حساب می آید و از آن جا که تمام غذاهایی که در این وعده مصرف می شوند، انرژی مورد نیاز و مواد مغذی لازم را تامین می کنند، افراد در طول روز دچار افت قند خون، کاهش تمرکز و پائین آمدن توان کاری نخواهند شد.
روزه داران باید سحری را مانند صبحانه کامل یا یک ناهار سبک مصرف کنند و خوردن سالاد و میوه را در سحری فراموش نکنند، زیرا برای کاهش احساس گرسنگی و تشنگی بسیار موثر است. حداقل سالادی را که می توان تهیه کرد از خیار و گوجه فرنگی است که می توان با افزودن کمی هویج یا جوانه گندم ، عدس و ماش به ارزش غذایی آن افزود.
بهترین سبزی که می توان به عنوان سالاد در سحر مصرف کرد، کاهو است. این سبزی در مقایسه با سایر سبزی ها، دارای آب بسیار بالایی است و به همین دلیل می تواند از احساس تشنگی در طول روز بکاهد و فیبر بالای آن مانع ابتلای روزه داران به یبوست می شود.
بهترین برنامه ی غذایی که برای افطار می توان در نظر گرفت، برنامه ای است که حاوی مایعات و قندهای ساده قابل جذب سریع باشد، زیرا در زمان افطار، قند خون در پایین ترین حد خود قرار گرفته و می تواند یکی از علل سردردهای نزدیک افطار باشد. به همین دلیل توصیه می شود افطاری با خرما و آب گرم، چای کم رنگ یا شیر ولرم شروع شود که نیاز شدید به مواد قندی به سرعت برطرف شود و بدن آمادگی بهتری برای استفاده از مواد غذایی دیگر را پیدا کند.
بنابراین در وعده افطار نباید یک دفعه حجم زیادی از غذا یا مایعات وارد معده شود، زیرا اتساع ناگهانی معده باعث بروز اختلال در جریان خون دیگر اندام ها و اعضای بدن می شود و از طرفی باعث بروز سوء هاضمه نیز می گردد.
بنابراین در وعده افطار نباید یک دفعه حجم زیادی از غذا یا مایعات وارد معده شود، زیرا اتساع ناگهانی معده باعث بروز اختلال در جریان خون دیگر اندام ها و اعضای بدن می شود و از طرفی باعث بروز سوء هاضمه نیز می گردد. باید غذای اصلی در وعده افطار کم کم و به تدریج صرف شود. مصرف نوشیدنی های سرد در افطار ممکن است علایم ناراحت کننده گوارشی را در فرد روزه دار به وجود آورد و باید از این عمل خودداری کرد.
و اما در روزهای گرم و بلند سال که فاصله سحری و افطاری زیاد و برعکس فاصله افطار تا خواب کوتاه است، نحوه رعایت فواصل غذایی کمی متفاوت است. توصیه می شود در این شرایط دو وعده غذای اصلی (سحری و افطاری) و یک میان وعده (از میان انواع میوه ها و نوشیدنی ها) تا قبل از خواب داشته باشید.
نوشیدن آب در تمام ساعات بین افطاری و سحری، به مقدار زیاد و با دمای مناسب توصیه می شود.
مصرف سبزی های تازه یا میوه در سحر و فاصله افطار تا خواب حتما لازم است.
سعی کنید کمی زودتر جهت صرف سحری از خواب بیدار شده و برای چیدن سفره سحری کمک کنید (این کار باعث افزایش اشتها در افراد بی اشتها می شود).
چگونه تشنگی را کاهش دهیم؟
سرکشیدن آب زیاد بین غذای سحری، به امید جلوگیری از تشنگی در طول روز اشتباه است، چون باعث رقیق شدن شیره معده و در نتیجه نفخ و اختلال در هضم می شود. ولی خوردن میوه در هنگام سحر، علاوه بر مقاومت بیشتر در مقابل تشنگی، باعث رفع مشکل یبوست هم می شود.
توصیه می شود جهت تامین آب لازم از حدود یک ساعت بعد از افطار تا نیم ساعت قبل از سحر، حداقل شش لیوان آب بنوشید. توجه داشته باشد که از خوردن چای پررنگ، قهوه و کاکائو و موادی که باعث دفع بیشتر آب (به علت مدر بودن) می شوند (به خصوص در سحری) پرهیز کنید.
سرکشیدن آب زیاد بین غذای سحری، به امید جلوگیری از تشنگی در طول روز اشتباه است، چون باعث رقیق شدن شیره معده و در نتیجه نفخ و اختلال در هضم می شود. ولی خوردن میوه در هنگام سحر، علاوه بر مقاومت بیشتر در مقابل تشنگی، باعث رفع مشکل یبوست هم می شود.
پیشگیری از یبوست
در زمان روزه داری حرکات دودی روده کاهش می یابد. عدم آشامیدن آب و بعضی تغییرات در برنامه غذایی ماه مبارک رمضان گاهی موجب پیدایش یبوست می شود که برای رفع این مشکل و پیشگیری از آن، اقدامات زیر مفید است:
1. بعد از صرف غذا موجی از معده به طرف روده بزرگ می رود که در اصطلاح پزشکی به "رفلکس گاستروکولیک" معروف است. اگر بلافاصله بعد از صرف غذا به توالت بروید، این موج می تواند به عمل دفع کمک مؤثری کند.
2. در فاصله افطار تا سحری (از حدود یک ساعت بعد از افطار تا نیم ساعت قبل از سحری) آشامیدن آب کافی به رفع مشکل یبوست کمک می کند.
3. انواع سبزیجات خام، پخته و میوه ها نیز برای رفع یبوست مؤثرند.
4. حتی گاهی می توان از خیسانده آلو و انجیر خشک نیز بعد از صرف غذا به عنوان دسر استفاده کرد که هم، مزاج را روان می کند و هم در حقیقت بخش مهمی از منافع میوه را دارد.
5. خوردن چای پُررنگ ، قهوه و کاکائو موجب پیدایش حالت یبوست می شود. لذا ضروری است در مصرف این گونه مواد یا موادی که به تجربه اثر یبوست زایی آن ها برای فرد مشخص شده است، احتیاط کرد.
6. ورزش یا پیاده روی را هم یکی دوساعت بعد از افطار انجام دهید.
منبع : تبیان

